Hesaplama
İhbar tazminatı nedir, bu araç ne gösterir?
Belirsiz süreli bir iş sözleşmesini sona erdirmek isteyen taraf, karşı tarafa kanunda öngörülen süre kadar önceden haber vermek zorundadır. Bu bildirim yapılmadan ya da süre beklenmeden sözleşme feshedilirse, bildirim süresine ait ücret tutarı ihbar tazminatı olarak ödenir. Aracımız, işe giriş ve çıkış tarihlerinizden kıdeminizi bulur, size uygulanacak ihbar süresini belirler ve brüt ücretinize göre yaklaşık tazminat tutarını gösterir.
Yasal dayanak
İhbar süreleri 4857 sayılı İş Kanunu'nun 17. maddesinde düzenlenmiştir. Kanuna göre süreler, işçinin o işyerindeki kıdemine göre artar. Önemli bir nokta şudur: İhbar tazminatı yalnızca işçi lehine doğmaz; bildirim süresine uymadan işten ayrılan işçi de işverene karşı bu tazminatı ödemekle yükümlü olabilir. Kanundaki süreler asgari sürelerdir ve iş sözleşmesiyle artırılabilir.
Aracımız nasıl hesaplıyor?
Araç önce kıdeminize göre ihbar süresini belirler:
- Altı aydan az çalıştıysanız 2 hafta,
- Altı ay ile bir buçuk yıl arasında çalıştıysanız 4 hafta,
- Bir buçuk yıl ile üç yıl arasında çalıştıysanız 6 hafta,
- Üç yıldan fazla çalıştıysanız 8 hafta.
Süre belirlendikten sonra aylık brüt ücretiniz otuza bölünerek günlük ücret bulunur ve bu tutar hafta sayısının yedi katıyla çarpılır. Formül: (aylık ücret ÷ 30) × (hafta × 7).
Örnek hesaplama
İki yıl çalışmış ve brüt aylık ücreti 24.000 TL olan bir çalışanın ihbar süresi 6 haftadır. Günlük ücret 24.000 ÷ 30 = 800 TL'dir; 6 hafta 42 gün ettiğine göre ihbar tazminatı yaklaşık 800 × 42 = 33.600 TL olarak hesaplanır. Aynı kişi üç yılı aşan bir süre çalışmış olsaydı bildirim süresi 8 haftaya, yani 56 güne çıkacaktı.
İhbar süresi çalışarak kullandırılırsa ne olur?
İşveren bildirim süresini işçiye çalıştırarak kullandırırsa ayrıca ihbar tazminatı ödenmez. Bu süre içinde işçiye, yeni bir iş araması için günde en az iki saat iş arama izni verilmesi gerekir. İznin hiç verilmemesi ya da eksik kullandırılması halinde, kullandırılmayan sürenin ücreti işçiye ayrıca ödenir.
Araca dahil olmayan unsurlar
- Kesintiler: Kıdem tazminatından farklı olarak ihbar tazminatından gelir vergisi ve damga vergisi kesilir. Aracın verdiği tutar brüttür; elinize geçecek net tutar daha düşük olur.
- Giydirilmiş ücret: Gerçek hesap, düzenli yan haklar eklenmiş ücret üzerinden yapılır; araç yalnızca girdiğiniz tutarı kullanır.
- Peşin ödeme ve haklı fesih: İşveren, bildirim süresine ait ücreti peşin ödeyerek sözleşmeyi hemen sona erdirebilir. Haklı nedenle yapılan fesihlerde ise ihbar tazminatı doğmaz.
İşçinin ihbar tazminatı ödemesi gereken durumlar
İhbar tazminatı yalnızca işverenden alınan bir tazminat değildir; bildirim süresine uymadan istifa eden işçi de, aynı formülle hesaplanan tutarı işverene ödemekle yükümlü olabilir. Örneğin üç yıl çalışmış bir işçi, sekiz haftalık bildirim süresine uymadan aniden işi terk ederse, işveren bu süreye karşılık gelen ücret tutarını işçiden talep edebilir. Bu durum özellikle, yeni bir işe hızlı geçiş yapmak isteyen çalışanların gözden kaçırdığı bir risktir.
Sözleşmeyle uzatılan ihbar süreleri
Kanundaki süreler asgari niteliktedir; iş sözleşmesinde veya toplu iş sözleşmesinde daha uzun bildirim süreleri kararlaştırılabilir. Özellikle üst düzey yöneticilik pozisyonlarında, sözleşmelerde kanuni sürenin iki veya üç katına kadar uzatılmış ihbar süreleri görülebilir. Bu gibi durumlarda aracımızın gösterdiği kanuni asgari süre yerine, sözleşmede yazılı olan sürenin esas alınması gerekir; aksi halde tahmini tutar gerçek alacağın altında kalabilir.
Örnek: İşçinin ihbar yükümlülüğünü ihlali
Brüt aylık ücreti 36.000 TL olan ve bir yıl sekiz ay çalışmış bir işçinin bildirim süresi 6 haftadır. Bu işçi hiçbir bildirimde bulunmadan istifa ederse, günlük ücreti 36.000 ÷ 30 = 1.200 TL olduğundan, işveren 1.200 × 42 = 50.400 TL tutarında ihbar tazminatını işçiden talep edebilir. Bu örnek, ihbar yükümlülüğünün iki tarafı da bağladığını somut biçimde gösterir.
İhbar ve kıdem alacağınızı birlikte görmek isterseniz kıdem tazminatı hesaplama aracımızı da kullanabilirsiniz.